64   
شناسه خبر: 123   
تاریخ انتشار: 1394/11/25 14:33
ابوالوفا محمد بوزجانی
ابوالوفا محمد بوزجانی

ابوالوفا محمّد بوژگانی (نام کامل: ابوالوفا محمد بن محمد بن یحیی بن اسماعیل بن عباس) (۳۲۸-۳۸۸ هجری قمری) ریاضیدان و منجم بزرگ ایرانی است در دوران طلایی اسلام بوده است. وی در تاریخ ۲۱ خرداد ۳۱۹ هجری شمسی در شهر تاریخی بوژگان از توابع شهرستان تربت جام در استان خراسان رضوی بدنیا آمد. او تحصیلات ریاضی خود را نزد خانواده آموخت و به نیشابور رفت. سپس در سال ۳۴۸ به عراق که در آن زمان پایتخت خلافت شرقی بود، سفر کرد و تا پایان عمرش در آنجا زندگی کرد. در عراق بصورت آخرین نمایندهٔ برجستهٔ مکتب ریاضی-نجومی در آمد و به تالیف کتاب‌های مهم خود پرداخت و با همکارانش در رصدخانهٔ بغداد به رصد مشغول شد.

او روش‌های محاسبه‌ای را که بازرگانان، کارمندان دوایر مالیه و مساحان زمین در شرق اسلامی در کارهای روزمرهٔ خود بکار می‌بردند، به نحوه منظم مدون ساخت و همچنین روش‌های متداول را اصلاح کرد و بعضی از روش‌های ناصحیح را نیز مورد انتقاد قرار داد. بعنوان مثال، پس از بیان آنکه مساحان، مساحت هر نوع چهار ضلعی را با ضرب کردن نصف مجموع اضلاع مقابل در یکدیگر بدست می‌آورند، خاطرنشان می‌سازد که این نیز اشتباهی آشکار و غلطی مسلم است.

از کتاب بوژگانی چنین بر می‌آید که دستگاه موضعی عددنویسی ده دهی هندی با استفاده از ارقام در میان مردم و تجار سرزمین‌های خلافت شرقی تا مدت‌های طولانی مورد استفاده نبوده است. او با توجه به عادت و عرف خوانندگانی که کتاب برای آنها نوشته شده، از استفاده از ارقام کاملاً پرهیز کرده است و همهٔ اعداد و محاسبات را، که گاهی بسیار پیچیده است، تنها با واژگان بیان کرده است.
یکی از کتاب‌های علمی بوژگانی کتاب "فیما یحتاج الیه الصانع من الاعمال الهندسه" است، که بعد از سال ۳۷۹ نوشته شده است. بسیاری از روش‌های ساختن اشکال دوبعدی و سه‌بعدی که بوژگانی عرضه کرده، اقتباس است از آنچه در آثار اقلیدس، ارشمیدس، هرون اسکندری، تئودوسیوس و پاپوس آمده بوده است، اما بعضی از مثال‌ها ابتکاری است. در این اثر بوژگانی، مسائلی نیز راجع به تقسیم یک شکل به اجزایی که شرایط معینی را واجد باشند، آمده است.
اثر نجومی بزرگ بوژگانی "المجسطی" یا "الکامل" بسیار دنباله‌روی مجسطی بطلمیوس است. ممکن است این اثر که فقط بخشی از آن بجای مانده است، دقیقاً همان "زیج‌الواضع" او یا جزئی از آن باشد که بر رصدهای خود و همکارانش مبتنی است. بنظر نمی‌اید که زیج باقی‌مانده باشد.
 قبل از بوژگانی، در مثلثات کروی، تنها وسیلهٔ حل مثلث‌ها قضیهٔ منلائوس راجع به چهارضلعی کامل بود که در کتب اسلامی به قاعدهٔ مقادیر ششگانه موسوم است. کاربرد این قضیه در حالت‌های مختلف بسیار دست و پاگیر است. بوژگانی با غنی‌تر ساختن ابزار مثلثات کروی، حل مسائل آنها را راحت‌تر کرد. وی قضیهٔ تانژانتها را در حل مثلث قائم‌الزاویهٔ کروی بکار بست و تقدم در اثبات را بیرونی به وی نسبت داده است. یکی از اولین اثبات‌های قضیهٔ کلی سینوسها برای حل مثلث‌های غیر قائم الزاویه، توسط بوژگانی ابداع گردید.
وی مسائل لاینحل هندسه کلاسیک را حل کرد و تحقیقاتی در اصول ترسیمات هندسی نمود که تا امروز هنوز کسی موفق به ارائه راه حل دیگری نشده‌است و از این حیث مسئله ابوالوفا در جهان مشهور است و اولین کسی است که مطالعات دقیقی درباره کره ماه انجام داد.
کارهای وی در زمینه هندسه کروی با کاربرد در نجوم کروی شگرف بوده‌است.
پایگاه خبری ایرانیان موفق
اخبار مرتبط

کسب 3 مدال طلا،‌2 نقره و4 برنز حاصل تلاش نمایندگان ایران

جشن و شادی مردم تهران برای پیروزی روحانی

سید محمد حسن سید شجاع خالق برند "اریکا"

رونمایی از پوستر فیلم ویلایی ها

شروع کار سامانه ثبت نام کارورزی

هنرمند موفق

«فروشنده» دومین اسکار فرهادی

نوآوری در کسب وکار را چه زمانی و چگونه باید به کار برد

آغاز پیش‌فروش بلیت‌های نوروز از ۱۷ بهمن

در دانشگاه شهید بهشتی جایزه ملی «تعالی و پیشرفت» اعطا شد

پذیرفته‌شدگان نهایی رشته‌های نیمه‌متمرکز

پایان مسابقات کشتی جام جهان پهلوان غلامرضا تختی

احداث پارک بانوان با اختصاص بیش از سه میلیارد تومان

فیل سواری جالب یزدانی و رادان

دشوارترین سؤالات زندگی را ازخود بپرسید

روش صحیح برخورد با دختر بچه های بی نظم

خطای دید

بازگشت باران به تهران

اگر زمین دور خودش نمی چرخید چه می شد؟

با بهانه گیری کودکان چطور مقابل کنیم ؟

با نگاه کردن به پوست، ناخن و مو سلامتی شما مشخص می شود

راهکارهای پیشگیری و درمان زگیل

قوانینی برای داشتن زندگی موفق و شاد

9 اشتباه مدیران که باعث میشود کارمندان شایسته کارشان را ترک کنند را بشناسید

با این 6 گام مسیر کارآفرینی را با فراز و فرودهای کمتری تجربه کنید

اگر این علایم را دارید حتما به مرخصی بروید

زندگی نامه بهلول و دین اسلام

با 10 نفر اول برترین داشمندان و نوابغ زنده جهان آشنا شوید

هر شب پیش از رفتن به رختخواب (یا پس از بیدارشدن) این پرسش ها را از خود بپرسید !

عاشق دروغگویی بچه هام!!!

روش برنامه ریزی برای موفقیت در کسب و کار

عادت های غلط و مخرب در محل کار را بشناسیم .

راهکارهای برای شاد زیستن

چند راهکار برای مقابله با اضطراب

"حتی اگر برای پول کار می کنید با عشق کار کنید"

مدیر موفق ایرانی در نیسان

عکس های دیدنی

راهکارهایی تربیتی برای داشتن یک کودک سالم

مادر شوهرها و عروس خانمها لطفا بخوانید!!!

نسخه طب سنتی برای لاغری

چگونه بر ترس از شکست غلبه کنیم؟

ایده های یلدایی

ایده های یلدایی

راهکارهایی برای آموزش تنها خوابیدن به کودک

از روی نقاشی های کودکتان به نکته هایی پی خواهید برد که تا به حال حتی به آن فکر هم نکرده بودید!!!

با این 11 قانون احساس خوشبختی را برای خود به ارمغان بیاورید !!

با رفتارهایی خودتخریبی که باعث تخریب جسم و روان تان می شود آشنا شوید.

شما برای ثروتمند شدن به چه چیز نیاز دارید تا صفرهای بیشتری را جلوی رقم حساب بانکی خود اضافه کنید؟

نماز حاجت امام رضا(ع)

چه زمانی وقت آن است که یک وابستگی عاطفی را تمام کنید؟

بر طبق ماه تولدتان ورزش کنید!!!

عکس های دیدنی 6

۹ ویژگی شخصیتی که با نگاه کردن پی به انها می برید

چیستان {1}

تست هوش تصویری 4

ساخت ربات نجات غریق

اصول نگارش صحیح ایمیل حرفه ای ها در کسب وکار

تناسب تحصیلات چقدر در دوام ازدواج موثر است؟

اجرای رپ به صورت پخش زنده

نحوه نگهداری و تمیز کردن تشک تخت

تصاویر زیبا و دیدنی روز

نقاشی های باورنکردنی با مداد رنگی

چگونگی صحیح رفتار کردن مادر شاغل با فرزند خود

تاثیر ۱۰ رنگ اصلی بر سلامت روان نوزاد

هشدارهای سلامتی و دست خط شما

۸ نشانه ی جسمی که ابتلا به افسردگی را هشدار می‌دهند

۵ رکن موفقیت در کسب و کار به روش کریگ بالانتین

تست هوش تصویری

روش های درمان طبیعی خانگی برای 10 بیماری رایج

زندگینامه گالیلئو گالیله :

تصاویر زیبا 3

با داشتن این علائم مطمئن باشید که در سلامت کامل بسر می برید !!

تیتراژ سریال " هشت ونیم دقیقه " از خواجه امیری

برای عبور از مشکلات زندگی زناشویی اول باید آنها را به رسمیت بشناسید

آیا از اهمیت سلامت روده باخبر هستید؟

راهکارهایی برای با جذبه و کاریزماتیک شدن

ضرب المثل نادر هم رفت و برنگشت

توصیه هایی برای داشتن یک محیط کار بانشاط و سالم

فوت و فن رابطه گرم و صمیمی و بدون چالش با مادرزن

داستان حضرت خضر

میوه آرایی زیبا شب یلدا

طرز تهیه کیک گوشت

با استفاده از زبان بدن چگونه در مصاحبه شغلی خود موفق شویم

لباس های عجیب ژاپنی ها

هنری زیبا به نام قالی بافی

پسران نوجوانی که با پدر خود دچار مشکل می شوند

اگر می‌خواهید به قلب یک مرد دست یابید باید ابتدا به مغز او راه یابید

بیست درسی که باید پیش از سی سالگی بیاموزیم

4 کلید طلایی رسیدن به موفقیت شغلی

عکس های دیدنی روز در جهان

طالع بینی

مدرسه

آیا می دانید 2

طنز مهران مدیری درباره انواع مردها

اکبر کامپیوتر، نابغه‌ معلول

تابلو نقاشی خلاقانه با مداد شمعی های رنگی

ترانه شاد کودکانه: باز آمد بوی ماه مدرسه

کودک ناز

تیتراژ برنامه ماه عسل با صدای مهدی یراحی

لباس عروس زیبای بانوی 85 ساله

captcha