121   
شناسه خبر: 35258   
تاریخ انتشار: 1395/12/25 16:29
عمو نوروز
عمو نوروز
شخصیت‌های عمو نوروز و ننه سرما در روایت‌های کهن و ادبیات شفاهی، نمادی از تغییر و تحول در طبیعت و احوال آدمیان است که طی آن، ننه سرما به عنوان نماد سکون و انجماد می‌رود و عمو نوروز به عنوان نماد رویش و تازگی از راه می‌رسد.

به گزارش پایگاه خبری ایرانیان موفق، ادبیات کهن فارسی مملو از نشانه‌ها و نمادهای آشنا در زمینه تغییر و تحول فصل‌ها و احوال آدمیان است که در قالب مثل‌ها، متل‌ها و روایت‌های کوتاه و بلند سینه به سینه میان نسل‌های مختلف گشته و سرانجام شکل امروزی‌تر آن به نسل‌های کنونی رسیده است.

  به اعتقاد بسیاری از کارشناسان ادبیات، عمو نوروز نماد شخصیت ایرانی و نشانه آمدن بهار است، در مقابل عمونوروز در روایات کهن ایرانی «ننه سرما» است. زمانی که ننه سرما، سرما را با خود می‌برد عمونوروز خبر آمدن بهار را می‌دهد و سپس «میر نوروزی» می‌آید. عمو نوروز در حکایات و مستندات تاریخی نماد یک تغییر فصل است، در ایران باستان وقتی آهنگ هستی ضربان زندگی می‌گیرد نشانه آمدن عمو نوروز بوده است. اغلب ما این شخصیت را به طور دقیق می‌شناسیم ولی منابع و مصادیق درباره آن خیلی کم است، اگر ما بخواهیم داستان‌هایی که درباره عمو نوروز وجود دارد را بررسی کنیم می‌بینیم که با منابع بسیار کمی مواجه می‌شویم.

عمونوروز یکی از نمادهای نوروز است. داستان عمو نوروز، داستانی عاشقانه‌است. عمو نوروز منتظر زنی است. آنها می‌خواهند با هم ازدواج کنند. بر اساس یک باور قدیمی، نامزد عمو نوروز از یک ماه به نوروز مانده، به دارکوب‌ها و چرخ‌ریسک‌‏ها می‌‏گوید که از برگ نورس درختان و گل های نوشکفته، قبای زیبایی برای عمو نوروز که در سفر دوازده ماهه ‌است ببافند.

در بعضی از افسانه‌ها ننه سرما و عمو نوروز هیچ گاه همدیگر را مشاهده نمی‌کنند و زن هیچ وقت در زمان آمدن عمو نوروز بیدار نیست؛ آن قدر خانه را روفته و روبیده و کار کرده که خوابش برده‌ و زن صاحب خانه ‌است و مرد مسافر؛ و این سفر همیشه ادامه دارد. در مورد دیگر تمام موارد مشابه است. با این تفاوت که عمو نوروز و ننه سرما همدیگر را فقط در آخرین لحظات تغییر سال می‌بینند و شانس با هم بودن را فقط در آن زمان دارند.

عمو نوروز هر سال آخرین روز زمستان اولین روز بهار با کلاه نمدیش زلف‌های قرمز حنا بستَه مِثل ریشش با کمرچین آبی و شال خالخالی و شلواره گشادو گیوهٔ تَختِ از بالای کوه روبروی شهر با لبی خندان دلی شاد با عصای تو دستانش که تکیه‌گاه پیر مرد خستهٔ لب خندان است یواش یواش پایین می‌آید. در افسانه‌ها عمو نوروز نماد طبیعت یا شاه یا فرد دیگری که برکت به زندگی مردم می آورد بوده‌است و ننه سرما که همسر عمو نوروز است و همیشه منتظر آمدن وی است.

در فرهنگ و ادب مردمی ایران شاید بتوان گفت پرآوازه‌ترین افسانه در پیوند با نوروز همان است که آن را با نام افسانه «عمو نوروز» و یا «بابا نوروز» می‌شناسیم. از این افسانه در سروده‌ها و نوشته‌ها پارسی سخنی نرفته است، پس آن را می‌باید افسانه‌ای مردمی دانست. افسانه‌ای که همه ایرانیان به گونه‌ای با آن آشنایند، چون در سالیان کودکی آن‌ را از مادران یا دایگان یا دیگر افسانه‌گویان شنیده‌اند. اگر عمیق تر بنگریم، بر پایه افسانه شناسی سنجشی می‌توان عمو نوروز را با «بابا نوئل» در فرهنگ غرب سنجید.

آن افسانه چنین است که در روزهای پایانی سال عمو نوروز به خانه «ننه سرما» در می‌آید تنها یک شب را در این خانه می‌‌گذراند، بامدادان به راه خود می‌رود تا سالی دیگر در همان روز بازگردد. پیداست که عمو نوروز پیری است دیرسال با گیسوان و ریشی انبوه و سپید، ننه سرما هم به همان سال پیرزنی است زمان فرسود.

این رخداد نشانه آن است که سال کهن و روزگار سرما به پایان می‌رسد تا سالی نو و روزگار گرما، رستاخیر گیتی، باری دیگر آغاز بشود. تا به حال روایت های گوناگونی از عمو نوروز و ننه سرما در بین قصه های عامیانه سینه به سینه چرخیده است که دو روایت معروف از آنها را اکنون و در آستانه فرا رسیدن سال نو مرور می کنیم.

یکی بود، یکی نبود. پیر مردی بود به نام عمو نوروز که هر سال روز اول بهار با کلاه نمدی، زلف و ریش حنا بسته، کمرچین قدک آبی، شال خلیل خانی، شلوار قصب و گیوه تخت نازک از کوه راه می‌افتاد و عصا به دست می‌آمد به سمت دروازه شهر. بیرون از دروازه شهر پیرزنی زندگی می‌کرد که دلباخته عمو نوروز بود و روز اول هر بهار، صبح زود پا می‌شد، جایش را جمع می‌کرد و بعد از خانه تکانی و آب و جاروی حیاط، خودش را حسابی تر و تمیز می‌کرد. به سر و دست و پایش حنای مفصلی می‌گذاشت و هفت قلم، از خط و خال گرفته تا سرمه و سرخاب و زرک آرایش می‌کرد. یل ترمه و تنبان قرمز و شلیته پرچین می‌پوشید و مشک و عنبر به سر و صورت و گیسش می‌زد و فرشش را می‌آورد می‌انداخت رو ایوان، جلو حوضچه فواره دار رو به روی باغچه اش که پر بود از همه جور درخت میوه پر شکوفه و گل رنگارنگ بهاری و در یک سینی قشنگ و پاکیزه سیر، سرکه، سماق، سنجد، سیب، سبزی، و سمنو می‌چید و در یک سینی دیگر هفت جور میوه خشک و نقل و نبات می‌ریخت. بعد منقل را آتش می‌کرد و می‌رفت قلیان می‌آورد می‌گذاشت دم دستش. اما، سر قلیان آتش نمی‌گذاشت و همانجا چشم به راه عمو نوروز می‌نشست...

پایگاه خبری ایرانیان موفق
اخبار مرتبط

زندگینامه پدر اطفال ایران

آشنایی با مونا جراحی، جوانی با استعداد برتر

اکران با شکوه فیلم سینمایی ساعت ۵ عصر با حضور گسترده چهره ها

وزنه بردار معلول ایران به رکورد جهان دست یافت

میزبانی مهران مدیری از چهره‌ها در اولین رونمایی فیلمش

امکان پیش‌ثبت‌نام اینترنتی کارت هوشمند

تولید دستگاه اکسیژن‌سنج خون در کشور

سامانه یکپارچه کارت بازرگانی هوشمند رونمایی شد

زمان دیدار ایران - سوریه مشخص شد

نامزدهای 8 رشته حوزه تلویزیون جشن سینمایی حافظ معرفی شدند

تیم‌های المپیاد ریاضی و فیزیک ایران به برزیل و اندونزی اعزام شدند

برترین های جشنواره سلول های بنیادی معرفی شدند

اعطای تسهیلات ۸۰ میلیونی به متقاضیان تأسیس آموزشگاه‌ فنی‌وحرفه‌ای

عناوین روزنامه های 24 تیرماه 96

هیات مدیره جدید صندوق حمایت از پیشکسوتان ورزش معرفی شد

نامزدهای بهترین چهره تلویزیونی جشن حافظ اعلام شد

کودکان دو زبانه قبل از ورود به دبستان آموزش می بینند

نمایشگاه الکامپ حضور بیش از300 شرکت داخلی و خارجی

دستورالعمل مشوق‌های کارفرمایی هفته آینده ابلاغ می‌شود

مرد موفق فوتبال ایران

نمایشگاه لوازم التحریر و تجهیزات مهندسی در شهرآفتاب گشایش یافت

جالبترین کفشدوزک

عناوین روزنامه های 20 تیرماه 96

رامسر عروس شهرهای شمال ایران

رئیس جدید فدراسیون ژیمناستیک انتخاب شد

'بادیگارد' حاتمی کیا برنده سه جایزه شد

زمان واریز یارانه نقدی تیرماه

حمایت ستاد زیست فناوری ازچهار پروژه کلان ملی

آغاز طرح اشتغال فارغ‌ التحصیلان از چهارشنبه

رضا کیانیان به «شهرزاد» می‌آید

فغانی «سوت طلایی» را گرفت

علی نصیریان به پاس 7 دهه هنرنمایی در صحنه تجلیل شد

ازرنگی که متنفرید شخصیتتان را بشناسید!!

مهلت ثبت نام وام ویژه دکتری تا ۲۵ تیر تمدید شد

خبر خوش برای مربیان حق‌التدریس فنی‌وحرفه‌ای

تب کنکور

13 وزنه بردار به اردوی تیم های جوانان و نوجوانان ایران دعوت شدند

شهرداد روحانی سفیر فرهنگی ایران است

زمان واریز و مبلغ سود «سهام عدالت»

ساخت بانداژ هوشمند برای مراقبت از زخم‌های باز

آموزش‌های الکترونیکی نوین برای ارتقای مهارت جوانان

بهترین لپ تاپ‌ ها

تاریخ عشق را حتما بخوانید

هنر بانوی خوش سلیقه ایرانی در تزیین غذا

تفریح های آبی هیجان انگیز در تهران

مینی پیتزای سیب زمینی

رفع چروک های دور چشم با ترفندهای آرایشی!

کدام مدل فرش برای دکوراسیون غذاخوری مناسب تر است؟

بهترین آدمها

عناوین روزنامه های 12 تیرماه 96

برای کودک زیر 1 سال چه غذاهایی ممنوع است؟

چله زیارت عاشورا برای برآورده شدن حاجات

رابطه بین هوش افراد و طول عمر آنها چگونه است؟

اگر این 10 مورد بین شما همسرتان وجود دارد، خوشبخت هستید!!

تقدیر از دو بازیگر در جشن عکاسان سینما

برای کودکان اولین مرکز ام آر ای کودکان کشور افتتاح شد

نرم افزار سلول های بنیادی رونمایی می شود

ایجاد شغل در بخش فرش دستباف

عناوین روزنامه های امروز 11تیر 96

بیوگرافی شهرام ناظری

کیمیا علیزاده

جالب ترینها

نمایشگاه عکس جشن عکاسان سینما افتتاح شد

کیمیا علیزاده به فینال تکواندو جهان راه یافت

رخشان بنی‌اعتماد به اسکار دعوت شد

قسمت دوم «شهرزاد» در پردیس سینمایی کوروش به نمایش در می آید

مهلت ثبت‌نام آزمون استخدامی فردا به اتمام میرسد

نسل سوم شبکه علمی کشور به بهره برداری می رسد

ضمانت طرح های دانش بنیان تا سقف 500 میلیون تومان

عید فطر چه روزی است؟

جشن «ماه عسل» با حضور مهمانان منتخب

عناوین روزنامه های 4 تیرماه 96

کسب 3 مدال طلا،‌2 نقره و4 برنز حاصل تلاش نمایندگان ایران

مبلغ زکات فطریه

فردا آخرین مهلت ثبت نام در آزمون استخدامی دستگاه‌های اجرایی آزمون

درمان زخم های سوختگی با پرده جنین

برای صنایع کوچک ضمانت نامه صادر می شود

سیزدهمین دوره رقابت های فوتسال بانوان با 14 تیم آغاز می شود

طرح سنجش سلامت نوآموزان تا پایان شهریور ماه ادامه دارد

افزایش واگن‌های خط ۷ مترو

آغاز فرآیند انتخاب دانشجوی نمونه علمی کاربردی

اشتغال مستقیم صنعت خودرو به ۴۰۰ هزار نفر می‌رسد خط تولید خودرو

کمک ٦٠ میلیارد تومانی خیرین در ٣٠٠ جشن گلریزان ماه رمضان

ظرفیت پذیرش در آزمون استخدامی دستگاه‌های اجرایی اعلام شد

آغاز اجرای طرح کارورزی از دهه نخست تیرماه

عناوین روزنامه های 1 تیرماه 96

کسب نخستین مدال ایران در قهرمانی وزنه برداری جوانان جهان

رونمایی از پوستر نخستین فیلم سینمایی مهران مدیری

یک میلیون واحد مسکن مهر افتتاح شد

طب سوزنی، ابزاری موثر در برابر درد

اجرای طرح اشتغال فارغ التحصیلان از فردا

مسقط میزبان دیدار پرسپولیس و الاهلی عربستان شد

دومین پوستر نمایش شهاب حسینی رونمایی شد

اعلام شهریه مدارس غیر دولتی تا پایان خرداد ماه

جزئیات ثبت‌ نام چهارمین آزمون استخدامی کشور

خبر خوش وزیر کار به مددجویان

عکس نوشته های زیبای ماه رمضان

سوژه های خنده دار

آموزش تغییر ظاهر صندل

چگونه به یک برنامه نویس اندروید تبدیل شویم؟

captcha