86   
شناسه خبر: 45210   
تاریخ انتشار: 1396/01/26 12:34
عطار نیشابوری
عطار نیشابوری

فریدالدین ابو حامد محمد بن ابوبکر ابراهیم بن اسحاق عطار نیشابوری، یکی از شعرا و عارفان نام آور ایران در اواخر قرن ششم و اویل قرن هفتم هجری قمری است. بنا بر آنچه که تاریخ نویسان گفته اند بعضی از آنها سال ولادت او را 513 و بعضی سال ولادتش را 537 هجری.ق، می دانند. او در قریه کدکن یا شادیاخ که در آن زمان از توابع شهر نیشابور بوده به دنیا آمد. از دوران کودکی او اطلاعی در دست نیست جز اینکه پدرش در شهر شادیاخ به شغل عطاری که همان دارو فروشی بود مشغول بوده که بسیار هم در این کار ماهر بود و بعد از وفات پدر، فریدالدین کار پدر را ادامه می دهد و به شغل عطاری مشغول می شود. او در این هنگام نیز طبابت می کرده و اطلاعی در دست نمی باشد که نزد چه کسی طبابت را فرا گرفته، او به شغل عطاری و طبابت مشغول بوده تا زمانی که آن انقلاب روحی در وی به وجود آمد و در این مورد داستانهای مختلفی بیان شده که معروفترین آن این است که:

"روزی عطار در دکان خود مشغول به معامله بود که درویشی به آنجا رسید و چند بار با گفتن جمله چیزی برای خدا بدهید از عطار کمک خواست ولی او به درویش چیزی نداد. درویش به او گفت: ای خواجه تو چگونه می خواهی از دنیا بروی؟ عطار گفت: همانگونه که تو از دنیا می روی. درویش گفت: تو مانند من می توانی بمیری؟ عطار گفت: بله، درویش کاسه چوبی خود را زیر سر نهاد و با گفتن کلمه الله از دنیا برفت. عطار چون این را دید شدیداً متغیر شد و از دکان خارج شد و راه زندگی خود را برای همیشه تغییر داد."

او بعد از مشاهده حال درویش دست از کسب و کار کشید و به خدمت شیخ الشیوخ عارف رکن الدین اکاف رفت که در آن زمان عارف معروفی بود و به دست او توبه کرد و به ریاضت و مجاهدت با نفس مشغول شد و چند سال در خدمت این عارف بود. عطار سپس قسمتی از عمر خود را به رسم سالکان طریقت در سفر گذراند و از مکه تا ماوراءالنهر به مسافرت پرداخت و در این سفرها بسیاری از مشایخ و بزرگان زمان خود را زیارت کرد و در همین سفرها بود که به خدمت مجدالدین بغدادی رسید. گفته شده در هنگامی که شیخ به سن پیری رسیده بود بهاءالدین محمد پدر جلال الدین بلخی با پسر خود به عراق سفر می کرد که در مسیر خود به نیشابور رسید و توانست به زیارت شیخ عطار برود، شیخ نسخه ای از اسرار نامه خود را به جلال الدین که در آن زمان کودکی خردسال بود داد. عطار مردی پر کار و فعال بوده چه در آن زمان که به شغل عطاری و طبابت اشتغال داشته و چه در دوران پیری خود که به گوشه گیری از خلق زمانه پرداخته و به سرودن و نوشتن آثار منظوم و منثور خود مشغول بوده است. در مورد وفات او نیز گفته های مختلفی بیان شده و برخی از تاریخ نویسان سال وفات او را 627 هجری .ق، دانسته اند و برخی دیگر سال وفات او را 632 و 616 دانسته اند ولی بنا بر تحقیقاتی که انجام گرفته بیشتر محققان سال وفات او را 627 هجری .ق دانسته اند و در مورد چگونگی مرگ او نیز گفته شده که او در هنگام یورش مغولان به شهر نیشابور توسط یک سرباز مغول به شهادت رسیده که شیخ بهاءالدین در کتاب معروف خود کشکول این واقعه را چنین تعریف می کند که وقتی لشکر تاتار به نیشابور رسید اهالی نیشابور را قتل عام کردند و ضربت شمشیری توسط یکی از مغولان بر دوش شیخ خورد که شیخ با همان ضربت از دنیا رفت و نقل کرده اند که چون خون از زخمش جاری شد شیخ بزرگ دانست که مرگش نزدیک است. با خون خود بر دیوار این رباعی را نوشت:

در کوی تو رسم سرفرازی این است مستان تو را کمینه بازی این است


با این همه رتبه هیچ نتوانم گفت شاید که تو را بنده نوازی این است


مقبره شیخ عطار در نزدیکی شهر نیشابور قرار دارد و چون در عهد تیموریان مقبره او خراب شده بود به فرمان امیر علیشیر نوایی وزیر سلطان حسین بایقرا مرمت و تعمیر شد.

 

ویژگی سخن عطار :

عطار، یکی از شاعران بزرگ متصوفه و از مردان نام آور تاریخ ادبیات ایران است. سخن او ساده و گیراست. او برای بیان مقاصد عرفانی خود بهترین راه را که همان آوردن کلام ساده و بی پیرایه و خالی از هرگونه آرایش است انتخاب کرده است. او اگر چه در ظاهر کلام و سخن خود آن وسعت اطلاع و استحکام سخن استادانی همچون سنایی را ندارد ولی آن گفتار ساده که از سوختگی دلی هم چون او باعث شده که خواننده را مجذوب نماید و همچنین کمک گرفتن او از تمثیلات و بیان داستانها و حکایات مختلف یکی دیگر از جاذبه های آثار او می باشد و او سرمشق عرفای نامی بعد از خود همچون مولوی و جامی قرار گرفته و آن دو نیز به مدح و ثنای این مرشد بزرگ پرداخته اند چنانکه مولوی گفته است:

عطار روح بود و سنایی دو چشم او ما از پی سنایی و عطار آمدیم

 

معرفی آثار عطار :

آثار شیخ به دو دسته منظوم و منثور تقسیم می شود. آثار منظوم او عبارت است از: 1- دیوان اشعار که شامل غزلیات و قصاید و رباعیات است. 2- مثنویات او عبارت است از: الهی نامه، اسرار نامه، مصیبت نامه، وصلت نامه، بلبل نامه، بی سر نامه، منطق الطیر، جواهر الذات، حیدر نامه، مختار نامه، خسرو نامه، اشتر نامه و مظهر العجایب. از میان این مثنویهای عرفانی بهترین و شیواترین آنها که به نام تاج مثنویهای او به شمار می آید منطق الطیر است که موضوع آن بحث پرندگان از یک پرنده داستانی به نام سیمرغ است که منظور از پرندگان سالکان راه حق و مراد از سیمرغ وجود حق است که عطار در این منظومه با نیروی تخیل خود و به کار بردن رمزهای عرفانی به زیباترین وجه سخن می گوید که این منظومه یکی از شاهکارهای زبان فارسی است و منظومه مظهر العجایب و لسان الغیب است که برخی از ادبا آنها را به عطار نسبت داده اند و برخی دیگر معتقدند که این دو کتاب منسوب به عطار نیست.


آثار منثور عطار:
یکی از معروفترین اثر منثور عطار تذکرة الاولیاست که در این کتاب عطار به معرفی 96 تن از اولیا و مشایخ و عرفای صوفیه پرداخته است.

 

گزیده ای از اشعار عطار نیشابوری

 

ای هجر تو وصل جاودانی                                            اندوه تو عیش و شادمانی

 

در عشق تو نیم ذره حسرت                                       خوشتر ز وصال جاودانی

 

بی یاد حضور تو زمانی                                              کفرست حدیث زندگانی

 

صد جان و هزار دل نثارت                                            آن لحظه که از درم برانی

 

کار دو جهان من برآید                                                گر یک نفسم به خویش خوانی

 

با خواندن و راندم چه کار است؟                                  خواه این کن خواه آن، تو دانی

 

گر قهر کنی سزای آنم                                               ور لطف کنی سزای آنی

 

صد دل باید به هر زمانم                                             تا تو ببری به دلستانی

 

گر بر فکنی نقاب از روی                                             جبریل شود به جان فشانی

 

کس نتواند جمال تو دید                                             زیرا که ز دیده بس نهانی

 

نه نه، که به جز تو کس نبیند                                      چون جمله تویی بدین عیانی

 

در عشق تو گر بمرد عطار                                           شد زنده دایم از معانی

 

پایگاه خبری ایرانیان موفق
اخبار مرتبط

زندگینامه پدر اطفال ایران

آشنایی با مونا جراحی، جوانی با استعداد برتر

آشنایی با زندگینامه دکتر فیروز نادری

اکران با شکوه فیلم سینمایی ساعت ۵ عصر با حضور گسترده چهره ها

وزنه بردار معلول ایران به رکورد جهان دست یافت

میزبانی مهران مدیری از چهره‌ها در اولین رونمایی فیلمش

امکان پیش‌ثبت‌نام اینترنتی کارت هوشمند

تولید دستگاه اکسیژن‌سنج خون در کشور

سامانه یکپارچه کارت بازرگانی هوشمند رونمایی شد

زمان دیدار ایران - سوریه مشخص شد

نامزدهای 8 رشته حوزه تلویزیون جشن سینمایی حافظ معرفی شدند

تیم‌های المپیاد ریاضی و فیزیک ایران به برزیل و اندونزی اعزام شدند

برترین های جشنواره سلول های بنیادی معرفی شدند

اعطای تسهیلات ۸۰ میلیونی به متقاضیان تأسیس آموزشگاه‌ فنی‌وحرفه‌ای

عناوین روزنامه های 24 تیرماه 96

هیات مدیره جدید صندوق حمایت از پیشکسوتان ورزش معرفی شد

نامزدهای بهترین چهره تلویزیونی جشن حافظ اعلام شد

کودکان دو زبانه قبل از ورود به دبستان آموزش می بینند

نمایشگاه الکامپ حضور بیش از300 شرکت داخلی و خارجی

دستورالعمل مشوق‌های کارفرمایی هفته آینده ابلاغ می‌شود

مرد موفق فوتبال ایران

نمایشگاه لوازم التحریر و تجهیزات مهندسی در شهرآفتاب گشایش یافت

عناوین روزنامه های 21 تیرماه 96

جالبترین کفشدوزک

عناوین روزنامه های 20 تیرماه 96

رامسر عروس شهرهای شمال ایران

رئیس جدید فدراسیون ژیمناستیک انتخاب شد

'بادیگارد' حاتمی کیا برنده سه جایزه شد

زمان واریز یارانه نقدی تیرماه

حمایت ستاد زیست فناوری ازچهار پروژه کلان ملی

آغاز طرح اشتغال فارغ‌ التحصیلان از چهارشنبه

رضا کیانیان به «شهرزاد» می‌آید

فغانی «سوت طلایی» را گرفت

علی نصیریان به پاس 7 دهه هنرنمایی در صحنه تجلیل شد

«یزد» ثبت جهانی یونسکو شد

ازرنگی که متنفرید شخصیتتان را بشناسید!!

مهلت ثبت نام وام ویژه دکتری تا ۲۵ تیر تمدید شد

خبر خوش برای مربیان حق‌التدریس فنی‌وحرفه‌ای

تب کنکور

13 وزنه بردار به اردوی تیم های جوانان و نوجوانان ایران دعوت شدند

شهرداد روحانی سفیر فرهنگی ایران است

زمان واریز و مبلغ سود «سهام عدالت»

ساخت بانداژ هوشمند برای مراقبت از زخم‌های باز

آموزش‌های الکترونیکی نوین برای ارتقای مهارت جوانان

بهترین لپ تاپ‌ ها

تاریخ عشق را حتما بخوانید

هنر بانوی خوش سلیقه ایرانی در تزیین غذا

تفریح های آبی هیجان انگیز در تهران

مینی پیتزای سیب زمینی

رفع چروک های دور چشم با ترفندهای آرایشی!

کدام مدل فرش برای دکوراسیون غذاخوری مناسب تر است؟

بهترین آدمها

عناوین روزنامه های 12 تیرماه 96

برای کودک زیر 1 سال چه غذاهایی ممنوع است؟

چله زیارت عاشورا برای برآورده شدن حاجات

رابطه بین هوش افراد و طول عمر آنها چگونه است؟

اگر این 10 مورد بین شما همسرتان وجود دارد، خوشبخت هستید!!

تقدیر از دو بازیگر در جشن عکاسان سینما

برای کودکان اولین مرکز ام آر ای کودکان کشور افتتاح شد

نرم افزار سلول های بنیادی رونمایی می شود

ایجاد شغل در بخش فرش دستباف

عناوین روزنامه های امروز 11تیر 96

بیوگرافی شهرام ناظری

کیمیا علیزاده

جالب ترینها

نمایشگاه عکس جشن عکاسان سینما افتتاح شد

عناوین روزنامه های 10 تیرماه 96

کیمیا علیزاده به فینال تکواندو جهان راه یافت

رخشان بنی‌اعتماد به اسکار دعوت شد

قسمت دوم «شهرزاد» در پردیس سینمایی کوروش به نمایش در می آید

مهلت ثبت‌نام آزمون استخدامی فردا به اتمام میرسد

نسل سوم شبکه علمی کشور به بهره برداری می رسد

ضمانت طرح های دانش بنیان تا سقف 500 میلیون تومان

عید فطر چه روزی است؟

جشن «ماه عسل» با حضور مهمانان منتخب

عناوین روزنامه های 4 تیرماه 96

کسب 3 مدال طلا،‌2 نقره و4 برنز حاصل تلاش نمایندگان ایران

مبلغ زکات فطریه

فردا آخرین مهلت ثبت نام در آزمون استخدامی دستگاه‌های اجرایی آزمون

درمان زخم های سوختگی با پرده جنین

برای صنایع کوچک ضمانت نامه صادر می شود

سیزدهمین دوره رقابت های فوتسال بانوان با 14 تیم آغاز می شود

طرح سنجش سلامت نوآموزان تا پایان شهریور ماه ادامه دارد

افزایش واگن‌های خط ۷ مترو

آغاز فرآیند انتخاب دانشجوی نمونه علمی کاربردی

اشتغال مستقیم صنعت خودرو به ۴۰۰ هزار نفر می‌رسد خط تولید خودرو

کمک ٦٠ میلیارد تومانی خیرین در ٣٠٠ جشن گلریزان ماه رمضان

ظرفیت پذیرش در آزمون استخدامی دستگاه‌های اجرایی اعلام شد

آغاز اجرای طرح کارورزی از دهه نخست تیرماه

عناوین روزنامه های 1 تیرماه 96

کسب نخستین مدال ایران در قهرمانی وزنه برداری جوانان جهان

رونمایی از پوستر نخستین فیلم سینمایی مهران مدیری

یک میلیون واحد مسکن مهر افتتاح شد

طب سوزنی، ابزاری موثر در برابر درد

اجرای طرح اشتغال فارغ التحصیلان از فردا

عناوین روزنامه های 31 خرداد 96

مسقط میزبان دیدار پرسپولیس و الاهلی عربستان شد

دومین پوستر نمایش شهاب حسینی رونمایی شد

اعلام شهریه مدارس غیر دولتی تا پایان خرداد ماه

جزئیات ثبت‌ نام چهارمین آزمون استخدامی کشور

captcha