44   
شناسه خبر: 542   
تاریخ انتشار: 1394/12/08 12:54
حکومت دینی، مقصود از حکومت دینی چیست؟
حکومت دینی، مقصود از حکومت دینی چیست؟
حکومت دینی، اصطلاحی که بیشتر پس از انقلاب ایران در ادبیات سیاسی فراگیر شد. و آن حکومتی است که احکام و معارف دینی بر آن احکام باشد یا رهبران مذهبی بر آن حاکم باشند یا حکومت افراد دیندار.

 

حداقل سه معنا ممکن است از "حکومت دینی" اراده شود،

 

1. حکومتی که تمام ارکان آن بر اساس دین شکل گرفته باشد.

 

 2.حکومتی که در آن احکام دینی رعایت می شود.

 

3. حکومت دینداران و متدینان.

 

این سه معنا و تفاوت آنها را با یکدیگر چنین می توان توضیح داد:

 

طبق معنای اول حکومت دینی حکومتی است که نه تنها همه ی قوانین و مقررات اجرایی آن برگرفته از احکام دینی است بلکه مجریان آن نیز مستقیماً از طرف خدا منصوبند یا به اذن خاص یا عام معصوم منصوب شده اند چنین حکومتی "حکومت دینی" ایده آل و کمال مطلوب است ، زیرا حکومتی با این خصوصیات از پشتوانه حکم الهی برخوردار است و براساس اراده تشریعی خدا شکل گرفته است. پس حکومت رسول الله و امام معصوم و نیز حاکمیت افرادی مانند مالک اشتر در زمان حضور معصوم و یا حکومت ولی فقیه جامع شرایط در عصر غیبت این گونه است.

 

اما طبق معنای دوم لازم نیست شخص حاکم ، منصوب مستقیم یا غیر مستقیم خدا باشد.در این صورت مجری این حکومت پشتوانه الهی ندارد و دینی بودن حکومت فقط به این معناست که قوانین دینی در این حکومت رعایت می شود. حتی طبق این معنا لازم نیست تمامی قوانین حکومت برگرفته از احکام و قوانین شرع باشد بلکه کافی است که تا حدودی احکام و ارزشهای دینی در این حکومت رعایت گردد. این شکل از حکومت در مرتبه بعد از حکومت دینی به معنای اول قرار دارد.

 

براساس معنای سوم اصلا رعایت قوانین اسلامی هم لازم نیست بلکه همین که حکومتی مربوط به جامعه ای است که افراد آن متدین هستند چون شهروندان متدین هستند حکومت هم ، مسامحتاً دینی به حساب می آید. مشابه این تعبیر، تعبیر فلسفه اسلامی است که بعضی آن را "فلسفه مسلمانان" معنا می کنند یعنی فلسفه ای که در بین مسلمانان رایج است هرچند منطبق با تفکراسلامی نباشد  از این رو برای صدق این معنای سوم حکومت دینی، ضرورتی ندارد که حاکم مقید به اجرای احکام شرع باشد. و طبق این معنا همه حکومتهای که از صدر اسلام تاکنون در مناطق مختلف جهان در جوامع مسلمان تشکیل شده است "حکومت دینی" نامیده می شوند.

 

سه معنا ممکن است از "حکومت دینی" اراده شود،

1. حکومتی که تمام ارکان آن بر اساس دین شکل گرفته باشد.

2. حکومتی که در آن احکام دینی رعایت می شود.

3. حکومت دینداران و متدینان

 

شکی نیست که معنای سوم حکومت دینی طبق معیار و موازین عقیدتی ما معنای صحیح و قابل قبول نیست بلکه در نظام عقیدتی اسلام حکومت دینی است که تمام ارکان آن دینی باشد یعنی به معنای اول از معانی حکومتی دینی، دینی باشد. اما معنای دوم "حکومت دینی" در واقع "بدل اضطراری" حکومت دینی مقبول است نه اینکه حقیقتا حکومت دینی باشد، یعنی در صورت عدم امکان تحقق حکومت به معنای اول به ناچار به سراغ حکومت دینی به معنای دوم می رویم.

 

توضیح اینکه وقتی شرایط بگونه ای بود که حکومت دینی به معنای اول قابل تحقق نبود:

 

از میان اشکال مختلف حکومت ،"حکومت دینی" به معنای دوم اضطراراً پذیرفته می شود. برای تبیین معنای "اضطرار" به این مثال توجه کنید. از نظر فقه اسلامی خوردن گوشت مرده حرام است. لکن اگر مسلمانی در شرائطی قرار گرفت که بخاطرگرسنگی مشرف به مرگ است و مقداری گوشت مرده در اختیار اوست. در اینجا فقها به استناد ادله ی شرعی فتوا می دهند که خوردن گوشت مرده به مقداری که از مرگ نجات پیدا کند جایز است دراین صورت گفته می شود چنین شخصی مضطرّ به خوردن گوشت مرده است.

 

در بحث کنونی هم در شرایطی که تحقق حکومت دینی واقعی امکان ندارد مسلمانان مضطر هستند که حکومتی را تشکیل دهند که "دینی" به معنای دوم است. پس در هر شرایطی نمی توان حکومت دینی به معنای دوم را تجویز کرد همانگونه که خوردنگوشت مرده در هر شرایطی تجویز نمی شود. اگر مردم اضطرار داشته باشند در آن هنگام می توانند به حکومت دینی به معنای دوم اکتفا کنند. چرا که در حکومت دینی به معنای دوم تا حدودی احکام الهی اجرا می شود و همین اندازه بهتر از حکومتی است که مطلقاً اعتنایی به احکام الهی ندارد.

اخبار مرتبط

فواید شگفت انگیز ذکر «الحمدلله»

آثار و فواید وضو

دعایی برای پیدا کردن کار

صلواتی که صد هزار پاداش دارد

راه رسیدن به آرامش

جزئیات دفن شدن حضرت محمد در خانه خود

4 چیز که باعمل به آنها زیان نمیبینید /

اعضای بدن هم بر گردن انسان حق دارند!!!

داستان پیرزن و حضرت خضر

چرا خدا به بعضی کم و به برخی زیاد روزی می دهد!

فرشتگان و ماموریت آنان در روی زمین

گفتگو من با خدا

سوره ای که در زندگی معجزه میکند!

رسیدن به آرامش در زندگی زناشویی

تنها مشتی از لطافتت را به من ببخش ....

از او نزدیک تر چیزی نمی تواند باشد . . .

وقتی دعا می کنی،

سوگواری برای مردگان به سبک ایرانیان

دین به عنوان تکنولوژی شادی

آیا فشار قبر واقعیت دارد؟

خودشناسی دراخلاق و عرفان

علاج محجوبی نفس نزد عارفان

سهروردی و تحلیل مساله شر

منتهای عرفان

دانش، نجات و رهایی

مراحل یا سبک های زندگی از نظر کی یرکگارد

نهاد ناآرام و متحول انسان

زبان سرخ

کتمان حق ممنوع!

کمال انسان از منظر عرفان

دیگرگرایی و خودگرایی

عرفان در سلوک مولانا و تفاوت با حافظ و غزالی

در آمدی بر شناخت موسیقی قرآن

ولادت حضرت عیسی مسیح(ع)

ضرورت تحول در فکر

ویژگی‌های منحصربه‌فرد آثار «سعدی»

راز پیروزی در امتحان الهی

مراد از معنوی شدن چیست؟

ابراهیم و ذبح فرزند از دیدگاه کیرکگارد و ابن عربی

برهان اخلاقی کانت

بهره ی دنیوی با استغفار !

حسادت دشمن آرامش است

قرآن در مثنوی معنوی

حقیقت مرگ چیست؟

زنان درآثار عطار

نگاه به ساقی‌نامه در ادب فارسی

عشق اصطرلاب اسرار خداست

جز عشق ندارم حکایتی

سی مرغ در پیشگاه سیمرغ

ایمان؛ شرط انفاق

ولایت در عرفان مولانا

زیبایی از نوع دینی

عرفان در ادبیات برون مرزی

معرفت نفس و خودسازی در پرتو توحید

خداوند از دیدگاه ملاصدر ا!

شیطان کیست؟ کسب و کار او چیست؟ و هدف از خلقتش چیست؟

تمثیلی از ذات پاک خداوند

اگر خدا را شناختی رهایش نمیکنی!

امیدبخش ترین آیه قرآن کدام است؟

‏شرح دعای تحویل سال

معجزه‌ای به نام دعای والدین

از زمین تا آسمان روح

وجدان جامعه در قبال گناهان اجتماعی

عاملی برای عزت و سربلندی!

جایگاه و اهمیت شادی و خنده حلال در اسلام

بهترین دارو برای درمان

پنج نفری که شیطان را بیچاره می‌کنند

فضیلتهای شب نیمه شعبان

دعایی که باعث گشایش در کارهای روزمره می‌شود

جریان شناسی عرفان های نوظهور

افلاطون، افلاطون عزیز ما!

برای زیباشناسی باید نگاه زیباشناسانه داشت

طرحی تازه از مراحل سیر حکمت و فرزانش در ایران

سفر به کعبه حقیقی

شرح سلوک گام به گام مولانا

خلوت و تنهایی در عرفان اسلامی

عرفان و جهان امروز

انسان و بت اکبر نفس

جهان، صحنه آزمایش الهی

موانع اصلی خودسازی

۱۰ موضوع برای گفتگو با همسر وقتی حرفی برای گفتن ندارید

خوف و رجا، عامل تعادل رفتاری

تجلی قرآن در سیره اجتماعی و سیاسی امام خمینی

هدایت و گمراهی انسان بدست خود اوست نه خداوند

مصداق اسلام در قرآن کریم

راز آفرینش

در آغوش خداوند

مقصد و مقصود سائر و سالک

بخشیدن چیست؟

بلوغ معنوی چیست؟

عرفان و تصوف در عیار استاد شهید

روشنفکران دینی و مولوی

دست از کینه بردار

ساز نیکی را کوک کنیم

ای فرزند آدم

آدابی برای زنده کردن روح و نورانیت دل

captcha