22   
شناسه خبر: 970   
تاریخ انتشار: 1394/12/23 10:03
زنان شاهنامه اهل بزم ورزم بود ه اند
زنان شاهنامه اهل بزم ورزم بود ه اند
د ر شاهنامه که شناسنامه ما ایرانی ها ست شما شکوفایی زنان را می بینید .

 

زنان شاهنامه اهل بزم ورزم بود ه اند

امیر پریزاد در گفت و گو با گیتی پورفاضل وکیل پایه یک دادگستری

زمانی که د ر کشوری با تاریخ و فرهنگ قابل عرضه و جهانی زند گی کنید مهم نیست به چه شغلی مشغول هستید و شما را با چه سمت و پستی می شناسند ، د غد غه فرهنگ و تاریخ و بسط و پژوهش و معرفی آن می تواند شما را د ر مسیری قرار د هد که بد ون چشمد اشت برای همواری آن تلاش و جنبه های ناشناخته شخصیتی خود را نیز عیان کنید ، گیتی پور فاضل بیشتر با عنوان حقوقد ان شناخته می شود ولی د ر عرصه فرهنگ و تاریخ ایران هم صاحب پژوهش ها و تحقیقاتی است. ماحصل این کوشش چاپ کتاب حماسه های بزرگ ملی و د و کتاب شعر پژواک آشنا و پرند ه های زند انی و رمان د و کهربای غارتگر بود ه که هر کد ام د ر جای خود قابل تامل و بررسی است.

برای شروع کمی پیرامون والایی واژه زن د ر فرهنگ ایران زمین برایمان بگویید و این موضوع چطور به تصویر کشید ه شد ه؟

ببینید د ر فرهنگ ایران زمین زن یعنی زند گی یعنی زایند گی، بنابراین چون تد اوم نسل به د ست اوست د ر خود این فرهنگ از یک جایگاه بسیار خوبی برخورد ار است، اگر که شما نگاهی به پیرامون این سرزمین بیند ازید و کشورهای همسایه را د ر نظر بگیرید د ر یک مقایسه بسیار گذرا این به شما ثابت می کند که جایگاه زن د ر ایران به چه صورت بود ه است.

قوانینی که حتی از آن زمان برای ما ماند ه و ما حالا به آن د سترسی د اریم نشان می د هد که زن از چه حقوق خوبی د ر ایران برخورد ار بود ه است. زمانی که زن د ر ایران ارث می برد ه د ر هیچ کجای د نیا ارث نمی برد ه و آن ملایمتی که د ر قوانین ایران وجود د اشته هرگز د ر قوانین د یگر کشورها و نقاط جغرافیایی وجود ند اشته به خصوص د ر تورات .

چرا به تورات اشاره کرد د ید ؟ مگر د ر تورات به زن از چه زاویه ای نگاه شد ه است؟

نگاه تورات به زن متفاوت ازد یگر کتب آسمانی است چون از همان اول که حوا زاد ه می شود او را وابسته می کند به آد م ومی گوید که چون ما د ید یم تو تنها هستی و د ید یم که نیاز د اری که همد می د اشته باشی حوا را آفرید یم. بعد وقتی که حوا د انایی خود را ابراز می کند با نزد یک شد ن به د رخت معرفت هم خود از میوه د رخت معرفت می خورد و هم به آد م می د هد تازه وی را تکفیر هم می کنند و می گویند که تو همد ست مار هستی و د ر این تمثیل مار شیطان است بنابراین زن می شود شاگرد شیطان.

از اینجاست که بعد ا هم ما د ر مانویت می بینیم که زن از یک جایگاه پستی برخورد ار است و می گویند که زن زمینی هست و مرد آسمانی که نشات گرفته از همین موضوع است چرا برای اینکه مانی متاثر از اد یان یهود ی و مسیحیت است بنابراین چون زن د ر آنجا جایگاه خوبی ند اشته ما می بینیم که مانی هم به همین اعتقاد است.

خب این اعتقاد کمی د ستخوش تغییر شد ه و شکی د ر آن نیست اما این نگاه د ر ایران چطور مورد نظر قرار می گیرد ؟ آیا د ر اینجا هم این نگاه به زن وجود تاریخی د اشته؟

در شاهنامه که شناسنامه ما ایرانی ها ست شما شکوفایی زنان را می بینید . ببینید تمام زنان غیر از سود ابه که خد مت شما عرض می کنم که چرا با سود ابه این گونه رفتار شد ه از یک خرد بالایی برخورد ار هستند . وقتی که کتایون به اسفند یار می گوید به جنگ رستم نرو، او گوش نمی کند چرا برای این که گشتاسب می خواست که اسفند یار را د ور کند ؛ او از اسفند یار می ترسید ، به او گفته بود که پاد شاهی از آن تو خواهد بود اگر تو رفته و رستم را د ست بسته بیاوری، من پاد شاهی را به تو واگذار می کنم .ترسی که د ر د ل گشتاسب بود ه می خواسته که او را از پایتخت د ور کند و به او این ماموریت را می د هد .

و ببینید که زبان فرد وسی چقد ر اینجا زیباست. تشبیهات فرد وسی بسیار بسیار جالب است و شما کمتر د ر شعر های د یگر می بینید .

آنجایی که جنگ رستم و اسفند یار است می گوید :

ستون کرد چپ را خم آورد راست

غریو از بن چرخ چاچی بخاست

بزد راست بر چشم اسفند یار

سیه شد جهان پیش آن نامد ار

خم آورد بالای سرو سهی

از او د ور شد د انش و فرهّی

قبل از اینکه رستم و اسفند یار شروع کنند به جنگ با هم، رستم به اسفند یار می گوید :

که گفتد برو د ست رستم ببند

نبند د مرا د ست چرخ بلند

حتی این هشدار را هم به اسفند یار می د هد ولی از آنجایی که اسفند یار شوق پاد شاهی داشته و می خواسته که به جای پد ر تکیه بزند به این جنگ می رود و واد ار می شود به جنگ با رستم.

در حالی که کتایون از ابتد ا به او این هشد ار را می داد ه که تو این کار را نکن و او گوش نمی کند .

خب زنانی خرد گرا مانند کتایون را چقد ر د ر شاهنامه د اریم چون بود ند کسانی که فردوسی را شاید از روی غرض ورزی انسانی زن ستیز معرفی کرد ه اند ؟

این حرف د رستی نیست . من د استان د یگری را برای شما مثال می زنم، در جایی در شاهنامه سین دخت را می بینید ، سین د خت از یک جنگ بزرگ با خرد ش جلوگیری می کند ، وقتی که با شوهر خود صحبت می کند به دلیل اینکه زال آمده بود خواستگاری دختر سین دخت و اینها مخالف بود ند

به هر حال چون اینها از دو قبیله مختلف بودند به هیچ عنوان حاضر نبودند که این ازد واج صورت بگیرد و زال و رودابه نیز همد یگر را د وست د اشتند .

می بینند که امکان دارد آتش جنگ شعله ور بشود سین د خت می گوید که من خودم می خواهم با سام صحبت کنم و این زن می نشیند پای میز مذاکره مثل یک د یپلمات و از این جنگ جلوگیری می کند و به هر حال این مشکل را به نحوی حل و فصل می کند .

ببینید زنان در شاهنامه هم به عنوان یک زن د ر بزم و هم به عنوان یک د لیر و پهلوان در رزم شرکت می کنند . شما وقتی د ر مورد گرد آفرید می خوانید د ر شاهنامه واقعا لذت می برید . آنجایی که جنگ بین گرد آفرید و سهراب است و کلاهخود از سر گرد آفرید می افتد و موهای او آشکار می شود سهراب می گوید اگر زنان ایران این گونه هستند پس ببینید این سرزمین مرد ان شان چگونه خواهند بود ، این نشان می د هد که زن د ر ایران همپای مرد تربیت می شد ه و همپای مرد می توانسته رزم کند و در د لربایی و دلنشینی هم می توانسته صاحب بزم هم باشد ، د ر آنجا که می گوید رودابه گیسوان خود را که آنقدر بلند بوده بیند ازد پایین و زال آن گیسوان را بگیرد و بالا برود ببینید چقدر زیباست؛ شما این منظره را مجسم کنید خود ش یک تابلوی زیبایی است و آنجا نشان می د هد که آن زن چقد ر می تواند د ر ابراز عشق و محبت به مرد آن سیاست و د لربایی زنانه را د اشته باشد ، وقتی که آد م شاهنامه را می خواند به خصوص آنجایی که د ر مورد زن صحبت می کند واقعا لذت می برد ، یا در مورد فرانک و بسیاری از زنان د یگر شاهنامه که اگر قرار به گفتن باشد بسیار بحث طولانی می شود ولی آنچه مسلم است اگر که ما در شاهنامه می بینیم که می گوید :

زنان را ستایی سگان را ستای

مقد اری خشمگین می شویم یا وقتی که می گوید :

زن و اژد ها هر د و در خاک به

جهان پاک از این هر دو ناپاک به

فکر می کنیم که چطور ممکن است که فردوسی این سخن را گفته باشد . نخست این که در شاهنامه این سخن از زبان رستم بیرون می آید و آن زمانی است که رستم آنقدر خشمگین می شود وقتی وضعیت سیاوش را می بیند و خبر می دهند که سیاوش از بین رفت و کشته شد که از ناراحتی این صحبت ها در واقع از زبان رستم جاری می شود و گفته می شود ولی از آنجایی که ما اعتقاد د اریم که مرد های ایرانی به خصوص مرد هایی در ردیف فرد وسی انسان های فرهیخته و بزرگی بودند با توجه به فرهنگ ایران که همیشه برای زن یک احترام خاصی قائل می شود نمی توانیم بپذیریم که فرد وسی این حرف را زد ه باشد .

اما با این اوصاف بسیاری معتقد ند که این اشعار در شاهنامه آمده و منسوب به فردوسی است.

ببینید بسیاری از فردوسی شناسان معتقد ند که این سخن فردوسی نیست و اینها جزو شعرهایی است که به شاهنامه اضافه شده است، ولی یک چیزی را خیلی خوب می توان فهمید و آن این است که کسی که شاهنامه را می خواند متوجه می شود این سرزمین چه احترام خاصی برای زنان قائل بوده است.

البته د ر مورد سیاوش و سود ابه من نمی توانم به سود ابه زیاد ایراد بگیرم حالا چرا برای آنکه سود ابه یک د ختر بسیار بسیار جوانی بود ه که در اثر جنگی که بین پدر او و کیکاووس در می گیرد آنها شکست می خورند و در واقع این دختر به عنوان یک غنیمت جنگی نصیب کیکاووس می شود و در آن زمان کیکاووس ۶۰ ساله بود ه و سودابه یک د ختر جوان، مسلم است که او عاشق سیاوش می شود منتها این عشق د ر فرهنگ ما ممنوع بود ه چرا که سود ابه مادر سیاوش محسوب می شد ه د ر حالی که از نظر غریزه طبیعی می بینیم که سود ابه تقصیری ند اشته، سود ابه یک د ختر جوانی بود ه و د لش می خواسته که همنشین یک مرد جوانی باشد نه یک مرد ی که همسن پد رش بود ه منتها به خاطر آن که تابوهایی که در فرهنگ ما وجود د اشته نشکند و از بین نرود د ر نتیجه این عشق ممنوع قلمد اد شد ه و به خاطر همین هم سیاوش برای اینکه نشان بد هد که به پدرش خیانت نکرد ه و مرد پاکی است از آتش می گذرد .

این آتش به چه صورتی است؟ ما در فرهنگ ایران زمین دو جورور داریم. ور یعنی مجازات جرم،ورگرم،ورسرد و اساسا چرا این گونه بوده؟

ورگرم گذشتن از آتش بود و ور سرد خوردن سوگند بوده یعنی آب آلود ه و اگر کسی این آب آلوده را می خورد و مریض می شد و می مرد می گفتند که گناهکار بوده و اگر که می خورد و تاثیر نمی کرد و نمی مرد یعنی بی گناه بوده. حالا کسی که از آتش می گذشت اگر که بی گناه بود ه آتش او را نمی سوزاند کما اینکه سیاوش می گذرد و پدرش متوجه می شود که او هیچ اشتباهی نکرده است.

پس شما معتقد هستید که در فرهنگ ایرانی که شاهنامه شناسنامه آن است نگاه د رستی به زن شده؟

بله درست است و به هرحال من فکر می کنم که اگر همه زنانی که در شاهنامه به نحوی جایگاهی د ارند و د ر مورد آنها گفته شده بخواهیم در مورد آنها تک تک صحبت کنیم خیلی بحث طولانی می شود و به همین جا بسنده می کنم.

 

اخبار مرتبط

شعری در مورد یلدا

پدر

شغال در خم رنگ

بهلول و وزیر عثمانی

معرفی چهار کتاب برای مطالعه در شب های طولانی زمستان

زندگی نامه نیما یوشیج

زندگینامه فروغ فرخزاد

داستان عشق ناکام استاد شهریار از زبان خودشان.

داستان رستوران رفتن کمال الملک دراروپا

معرفی کتاب ریش دراز وگیس دراز

معروفترین داستانهای عاشقانه تاریخ و ادبیات

خلاصه ای از داستان دزیره و ناپلئون بناپارت

داستان بهرام گور و گل اندام

داستانی از مولانا

معرفی پنج کتاب پرفروش این روزها

10 نویسنده زن برتر جهان

ضرب المثل نادر هم رفت و برنگشت

هندوانه خوشبختی

کتاب از شیطان آموخت و سوزاند

معرفی کتاب

هرگز برای کسی بیشتر از خودش نگران نباش!

دوست تلفنچی من

ضرب المثل

داستان عاشقانه موسی مندلسون و فرمتژه

ضرب المثل

متن زیبایی ازقیصر امین پور

ضرب المثل ها

داستان کوتاه

معرفی 5 کتاب پرفروش

شبیه، شبیه، شبیهــــــــــ

شعر در باره کربلا

داستان

داستان کوتاه

شعر

داستان کوتاه

شعر پادشاه فصل ها پاییز

داستان کوتاه

گزیده ایی از جملات برایان تریسی

کلماتی هایی که از زبان فارسی به زبان های دیگر صادر شده

ضرب‌المثل‌ها

داستان کوتاه

افسانه رستم دستان

شعر

معرفی چند آثار زیبا برای خواندن در شبهای طولانی پاییز

استاد شهریار

اولین آثار نویسنده زن ایرانی سیمین دانشور

شعر نو

شعرنو

کتاب هایی که همه باید پاییز امسال بخوانند

همه چیز در باره خالق هری پاتر

داستان

چند شعر کوتاه از شاعران مشهور ایران

داستان

لحضات فشنگ زندگی از زبان چارلی چاپلین

بهترین روزهای زندگی را از فلورانس تایتیگل

زیباترین دکوراسیون حمام های لوکس و زیبا

10رفتار اشتباه در محل کار

معرفی مشاغل

داستان

داستانهای مثنوی مولوی به نثر روان

داستان کوتاه

داستان ویس و رامین

داستان کوتاه

داستان کوتاه سگ ها و آدم ها

داستانهای مثنوی معنوی

سلامت بانوان در معرض تهدید بیماری ها

قیصر امین پور وشعر بسیار زیبای {گاهی گمان نمیکنی ولی خوب میشود}

خلاصه داستان لیل و مجنون

شاعر عشق و معنی

«جوجه اردک زشت» اثر هانس کریستین اندرسن

تحلیلی بر آثار هنرمند کمیاب ایرانی

«خانواده تیبو» از بزرگترین رمانهای قرن بیستم

خواص کشمش

بنیانگذار ادبیات نوین فارسی کیست !

داستان سین

عاشقانه های نادر ابراهیمی

۱۰ رمان عاشقانه ای که هر کس باید بخواند

سخنان قصار و جالب کریستین بوین

حکایت "ویرگول" از احمد شاملو

تاریخچه جایزه نوبل

جملات آغازین و به یادماندنی 15 شاهکار ادبی دنیا

حرف هایی ماندگار

شعرای کلاسیک

زندگینامه موریس مترلینگ

معرفی کوتاهی از نویسندگان . ادبا . شعرا

معرفی کوتاهی از نویسندگان . ادبا . شعرا

معرفی کوتاهی از نویسندگان . ادبا . شعرا

معرفی کوتاهی از نویسندگان . ادبا . شعرا

معرفی کوتاهی از نویسندگان . ادبا . شعرا

معرفی کوتاهی از نویسندگان . ادبا . شعرا

معرفی کوتاهی از نویسندگان . ادبا . شعرا

معرفی کوتاهی از نویسندگان . ادبا . شعرا

معرفی کوتاهی از نویسندگان . ادبا . شعرا

معرفی کوتاهی از نویسندگان ادبا . شعرا

معرفی کوتاهی از نویسندگان . ادبا . شعرا

ده نویسنده مشهور و ثروتمند جهان

تحلیل زندگی چارلی چاپلین توسط روانکاو معروف: زیگموند فروید

سیمین بهبهانی، از عشق تا اعتراض

جزییات جدید از رابطه عاشقانه جلال و سیمین

نیما نوگراتر از اخوان

captcha