27   
شناسه خبر: 984   
تاریخ انتشار: 1395/01/04 11:23
شیوه ها ی عیّـاری در آیینۀ داستان سمک و قطران
شیوه ها ی عیّـاری در آیینۀ داستان سمک و قطران
در مورد کلمه عیّار و ریشه آن و معنی و مفاهیمش اتفاق نظر نیست. مرحوم ملک الشعرای بهار این کلمه را به معنی یار و فارسی می داند و دکتر خانلری ریشه پهلوی برای آن متصّور است که از اصل، ادییار گرفته شده است و طی فرایند های واجی به صورت عیّار درآمده است.

چکیده

در مورد کلمه عیّار و ریشه آن و معنی و مفاهیمش اتفاق نظر نیست. مرحوم ملک الشعرای بهار این کلمه را به معنی یار و فارسی می داند و دکتر خانلری ریشه پهلوی برای آن متصّور است که از اصل، ادییار گرفته شده است و طی فرایند های واجی به صورت عیّار درآمده است. در مورد اصل و ریشه ی این گروه هم اتفاق نظر نیست و بعضی سازمان آنها را برگرفته از فتیان عرب می داند و تعدادی دیگر منشا این گروه را قبل از اسلام و به ایران نسبت می دهند که با سخت گیری های حاکمان بغداد به خصوص در دوره ی عباسیان نظام و آیین مخصوص به خود می گیرند و هر روز بر جمعیت آن ها افزوده می شود . و عیاران برای اینکه مجبور بودند هزینه ها و مخارج خود را تامین کنند به راهداری می پرداختند و از کاروان ها برای به سلامت رساندن آنها پول می گرفتند. این گروه برای رسیدن به این اهداف لازم بود چابک و آماده و ورزیده باشند و برای همین در شهر ها و در میادین به ورزش می پرداختند و مورد توجه مردم واقع شدند و بعد کم کم مورد عنایت حاکمان هم قرار گرفتند

مقدمه

عیاران از هر گروه و از هر جا که باشند جوانمرد واقعی را حضرت علی (ع) می دانند و به نوعی خود را پیرو رفتار و افعال این پیشوای دینی می شمارند هر چند قبل از حضرت علی (ع) برای پیامبران الهی مراتبی را ذکر می کنند.

در مورد محتوای اعتقادات از جهتی با صوفیان اشتراک نظر دارند و آن مورد این است که به خواسته های خود توجه ندارند و دیگران را مقدم بر خود می دانند. ولی از جهت دیگر اختلاف دارند و این مورد اینکه صوفی اعمالش را برای حق و یا رسیدن به حق می داند ولی عیار همه ی جانفشانی های خود را برای به دست آوردن شهرت و نام انجام می دهد، هر دو گروه به مال و ثروت دنیا بی توجه هستند.

به نظر می رسد لباس خاص آنها و یا رفتارشان که غالبا برگرفته از روحیه ی جوانمردی و دستگیری از ضعفاست و یا افتادگی در عین توانایی در گروه ورزشکاران باستانی تجلی و نمود بیشتری دارد. همین ورزیدگی و آمادگی باعث شده تا خانواده هایی فرزندان خود را برای کسب مهارت های رزمی و پرورش در اختیار این گروه قرار دهند البته همین امر بعد ها مشکلاتی را به وجود آورد.

شربت عیاری که عبارت بود از آب و نمک درسی رمزی و نمادین است که هر کس وارد این جماعت می شود باید به صافی و پاکی آب باشد و حق نمک را بشناسد و به آن پایبند باشد. اعتقادات افکار و تعلیمات عیاران به خصوص در سیستان و به ویژه درباره یعقوب لیث صفار که نجات دهنده ی ایران و از بزرگان عیاران است در تاریخ جلوه و گیرایی خاصی دارد. اگر چه عیاران به راهزنی هم می رفتند این مورد در صورتی است که ضرورتی پیش بیاید یا قصد چپاول مال و ثروت از فردی غنی و توجه به زیردستی فقیر بوده است .عیاران خود را مسئول فقرا و توجه به آنان می دانند دقیقا مثل دسته های سیاسی و یا گروه های اجتماعی زمان ما این گروه هم دسته ای خاص هستند که اساس وجود آنها توجه به نیازمندان و دستگیری از آنهاست.

محل اقامت عیاران یتیم خانه است و از این رو عیاران به یتیمان هم معروفند.

عیاران در درگیری های بین امین و مامون در بغداد شرکت کردندو قدرت و گستردگی زیادی پیدا کردند اختلافات شیعه و سنی و زدو خورد های حنفی و شافعی وسیله ای مناسب برای ارتزاق و پیشرفت آن ها شد در واقع هر پولی که دولت از مردم می گرفت عیاران از حکومت می گرفتند و مراتبی پیدا کردند آنچه هنوز معلوم نیست اینکه عیار پیشگی از بغداد به ایران آمده است یا از ایران به بغداد رفته اما عیاران ایران با توجه به بحثی که گذشت و شلوار مخصوصی که می پوشیدند قطعا از نوع عرب جدا هستند، چون پوشیدگی شلوار ریشه ی ایرانی دارد و اعراب هیچگاه شلوار نمی پوشیده اند از طرف دیگر وقتی کتاب سمک عیار را می خوانیم به وضوح می بینیم که سمک عیار بعد از هر پیروزی شراب می خورد و این مورد با دین اسلام سازگاری ندارد از سوی دیگر در کتاب مذبور هیچ جا یادی از مسجد و نمازگزاران نیست این موارد گمان ورود عیاری از بغداد به ایران را شدیداً تضعیف می کند.

مقصود این مقاله تاریخ عیاران نیست بلکه بررسی آداب و شیوه های عیاری آن ها در کتاب سمک عیار است که مهم ترین کتابی است که اطلاعات جامعی درباره ی گروه عیاران در اختیار ما قرار می دهد سمک عیار نوشته ی فرامرز ابن خداداد کاتب ارجانی است که احتمالا اواخر قرن ششم یا اوایل قرن هفتم نوشته شده این کتاب بنا بر روایت شخصی به نام صدقه ابن ابی قاسم شیرازی نگارش یافته زمان نوشته شدن داستان ها و یا زمان تدوین روایت آنها معلوم نیست دکتر خانلری در مقدمه آن اشعاری را ذکر می کند که متعلق به شاعران قرن پنجم و ششم از جمله قطران تبریزی و مسعود سعد سلمان و امیر معزی است شیوه نگارش سمک عیار نشان می دهد که این کتاب برای سخنوری ساخته و پرداخته شده است اهمیت کتاب سمک عیار بیش از همه اشاره به آداب و رسوم عیاران است در تاریخ پر فراز و نشیب کشور عزیزمان ایران کمتر به تاریخ و داستان های مردم عادی توجه شده است شاید انحصار علم و دانش به طبقه یا گروهی خاص ویا حمایت حاکمان از نویسندگانی که به نفع آنها قلم بزنند باعث شده کمتر به داستان های عامیانه ی ایران توجهی شود، داستان های عامیانه ای که سمک عیار هم یکی از آنهاست.

بیشتر حوادث و اتفاقات کتاب در چین و ماچین رخ می دهد. قهرمان نام آور داستان که در شجاعت و تدبیر و نیرنگ سرآمد همه ی قهرمانان است، سمک نام دارد.

یکی دیگر از جلوه اهمیت این کتاب اشاره به اسم های اصیل فارسی که کمتر در منبعی دیگر بیان شده است سمک، قطران، آتشک ،شغال پیل زور، شه میر عیار ،زیرک عیار و نام های زنان مثل مروان دخت، ماهانه مدپری، گلوی و بعضی اسم های مرکب مانندچگل ماه، لا لاصلاح و آهوگیر عیار جنبه ی رمزی و معمایی دارند.

لغات و اصطلاحات زیبای کتاب باعث شده تا این کتاب گنجینه ای از تعبیرات و ضرب المثل هایی باشد که در زبان فارسی به کار می رفته است. ارزش کتاب به خاطر انشای محکم و با اسلوب آن و یا پیروی از سبک خاصی نیست بلکه شیوه رایج زمان نویسنده را نشان می دهد همچنین هیچ تصویری از اوضاع و احوال سیاسی اجتماعی عصر مولف به دست نمی دهد و حال و هوای داستان را به خوبی در فضای حکایت ها و وقایع ترسیم می کند پوشش زنان، وسایل حرب و جنگاوری عیاران، نوشیدنی ها و طبقات جامعه از مهمترین مواردی است که کتاب سمک عیار را ارزشمند تر و خواندنی تر می کند.

در مورد نام کتاب دکتر ذبیح الله صفا معتقدند که قهرمان کتاب ، سمک ، در شجاعت و تدبیر و نیرنگ سر آمد همه ی قهرمانان است وجود دو دسته از متعصبین سیستان با نام های سمکی و صدقی وتصادفی عجیب که اسامی این گروه ها و قهرمان و راوی داستان وجود دارد. این احتمال را به ذهن می آورد که فراهم آورنده داستان با شناخت قبلی از موارد اختلاف دو گروه خواسته است شرح دلاوری ها و جوانمردی های سمک را از زبان یکی از حریفان و مخالفان نقل کند. در این مقاله آداب و رسوم عیاران و اعتقادات آنها در داستان سمک عیار و قطران مورد توجه قرار می گیرد.

سمک وقطران

سمک عیار در نزد خورشید شاه پسر پادشاه حلب که از دختر شاه عراق به وجود آمده ایستاده و در حال تعظیم است و سمک قصد دارد قطران را بسته نزد خورشید شاه آورد او با این عهد که قطران را اسیر بیاورد از کاخ خورشید شاه بیرون می آید بیراهه در پیش می گیرد و کسی را می بیند که روی به لشگر گاه آنها دارد خود را مخفی و ناگاه خود را بر سر آن مرد

می افکند و قصد نابودی اورا می کند آن شخص می گوید: من چه کرده ام و چرا تو می خواهی مرا بکشی سمک خود را معرفی می کند و می گوید :تو کیستی؟ او خود را آتشک معرفی می کند که شبی نزد قطران بوده و او را ملول می بیند و قطران با آتشک گفته که سمک قصد داشته اورا اسیر کند و از آنجایی که آتشک دلباخته دلارام نامی است با قطران عهد می کند اگر آتشک، سمک را اسیر نزد او آورد دلارام را بی هیچ رنجی در کنار آتشک نهد و با آتشک عهد می بندند و به نشانه ضمانت قطران انگشتری به آتشک می دهد سمک می گوید: تو می دانی که من بهتر می توانم دلارام را در کنار تو آورم اکنون با من عهد ببند و سوگند بخورکه یار من باشی و خیانت نکنی آتشک به یزدان دادار و نان و نمک سوگند می خورد. سمک او را در آغوش می کشد و می گوید: تو مرا برادری. پس دستان مرا از پشت ببند و یوغ در گردن مرا نزد قطران ببر وقتی او می گوید سمک را دار بزنید تو بگوی چه جای کشتن است مردی چنین اسیر و گرفتار فردا در میدان داری بزنیم، تا همه قدرت ما و اسارت سمک را مشاهده کنند و ما به شهرت برسیم. قطران می پذیرد و آتشک دست سمک را از پشت می بندد و نزد قطران می برد در اردوگاه قطران هرکس آتشک را می بیند که این گونه سمک را اسیر می آورد به هم دیگر می گویند آتشک هول عیاری ای کرده است ـ عجب شکار جانانه ای کرده که سمک را توانسته اسیر کند ـ و قفایی به سمک می زند سمک بانگ بر آتشک می زند که اجازه نده چنین کاری کنند زیرا با سیلی مرا نابود خواهند کرد. تا اینکه به بارگاه قطران می رسند. قطران می پرسد شیر آمدی یا روباه ؟ ـ موفق شدی یا نه؟ ـ آتشک می گوید: به اقبال تو ای پهلوان شیر آمدم و قطران دستور می دهد زود سمک را گردن بزنند آتشک می گوید جای این سخن نیست چون او اسیر و گرفتار ماست.

فردا داری در میدان می زنیم و او را به دار می کشیم قطران می گوید کسی باید امشب مواظب او باشد وآتشک می گوید: من خود او را آورده ام و خودم می توانم از او نگهداری کنم قطران می پذیرد و می خواهد به خاطر این اتفاق مهم شراب بخورد در شراب خواری افراط می کند و مست می افتد سمک و آتشک که منتظر چنین فرصتی هستند آماده می شوند، اول آتشک دستان سمک را باز می کند و دو مهد (تخت) پیدا می کنند و بر دو قاطر می گذارند و آنچه از طلا و نقره می یابند بر می دارند و به سی غلام دستور می دهند که اطراف تخت را بگیرند و مراقب تخت قطران باشند غلامان می پرسند چرا باید چنین کاری کنیم جواب آتشک اینکه قطران دستور داده تا اگر حمله ی ناگهانی صورت گیرد او دربین آنها نباشد

وقتی سمک و آتشک با قطران مست خفته و سی غلام از اردوگاه قطران خارج می شوند و به اردوگاه خورشید شاه می رسند نزدیک های صبح است و خورشید شاه بر تخت نشسته است. سیاه گیل امیر طلایه است که همه را محاصره می کند و با توضیح حوادث و اتفاقات به قطران می خندند و به سمک آفرین می گویند سیاه گیل می پرسد این دیگر کیست؟ سمک آتشک را معرفی می کند و می گوید او برادر من است. و این در حالی است که قطران بر مثال زنده پیلی مست روی تخت و زیر جلباب ـ پرده ـ خفته است سمک جلو می رود و سبیل قطران را می گیرد و می کَنَد و قطران از این نهیب بیدار می شود تصور می کند در کاخ خود است نگهبانان را فرا می خواند که سمک پیش می رود و قفایی محکم به قطران می زند و می گوید خدمتکاران تو رفتند به خاطر آن همه بی شرمی که تو در مورد آن ها روا می داشتی و این پس گردنی به خاطر آن پس گردنی هایی است که در اردوگاه تو به من زده اند. این خلاصه ای از داستان است اما آنچه در این مقام لازم است به آن اشاره شود.

چند موضوع است که عبارتند از: الف ـ شخصیت های داستان ب ـ آداب عیاری و پهلوانی در این داستان

الف ـ شخصیت های داستان

همه داستان دور محور سه شخصیت است:

۱ سمک: قهرمان داستان مردی است کوچک اندام و اعجوبه که برای جانفشانی و خدمت به دوستان آماده است او برای آسایش یاران ازبذل جان نمی هراسد و با هر گونه حادثه ی ناگواری روبه رو می شود نام سمک و معنی آن(ماهی) شاید اشاره به همین رفتار او باشد که سریع و بسیار به جا حادثه و میدان اتفاق را ترک می کند و دشمنان از دست یابی به او ناتوانند.

۲ – قطران: درخشش این شخصیت در داستان کوتاه و کم رنگ است هر چه هست کانون بدی و پلیدی است جبهه او دقیقاً در مقابل خورشید شاه و سمک قرار دارد و از جمله های وی این مفهوم دریافت می شود که تنها در اندیشه اسارت سمک و نمودن قدرت و توانایی خود به اوست با اسارت سمک خوشحال و شادمان است بسیار عجول و ضعیف النفس است چه در همان شب به آتشک می گوید زود او را گردن زنید مایه هایی از بلاهت و نادانی در رفتار و اعمال او ظاهر است. ظرفیت کم و رفتار کودکانه از جمله هایی او به وضوح قابل دیدن است.

۳ – آتشک: ظاهراً عیار است یا حتی می توانیم بگوییم تظاهر به چنین عملی دارد او فقط در اندیشه رسیدن به هدفش، ـ دلارام ـ است. حاضر است برای رسیدن به این مقصود هر کاری انجام دهد به همین خاطر است که اول با قطران پیمان می بندد و وقتی سمک ادعا می کند او بهتر و راحت تر می تواند او را به مقصودش برساند عهد قبلی را فراموش می کند و با سمک هم پیمان می شود.

رفتار آتشک دو روی دارد او به پیمان خود با سمک عمل می کند غدرو خیانت و بی وفایی نمی کند ولی همین پیمان باعث می شود عهد قبلی را بشکند و به هم پیمانش ـ قطران ـ خیانت کند.

پس با توجه به عملکرد آتشک او را فردی منافق و مصلحت بین و در اصطلاح امروز «نان به نرخ روز خور» می توان معرفی کرد. و نماد انسان هایی است که از هر فرصتی برای رسیدن به هدف و مقصود استفاده می کنند به پیمان خود پایبند نیستند. این افراد که در جامعه هم کم نیستند مورد توجه قرار نمی گیرند ولی گاه وسیله ای هستند که می توانند رسیدن قهرمانان را به اهداف آسان تر کنند وگرنه وجود و شخصیت آن ها ارزش چندانی ندارد.

ب ـ آداب عیاری

ویژگی عمده کتاب سمک عیار توجه به افراد گمنام و فرودست جامعه است افرادی که در قسمت های دیگر ادبیات ما شناخته شده نیستند و عیاران برانگیخته از همین طبقه اند مهم ترین ویژگی این گروه عبارت است:

۱ – راستگویی از مهم ترین اعتقادات عیاران است تا جایی که ممکن است دشمنی به خاطر راستگویی بخشیده شود یا اگر دروغ گویی دوستی ثابت شود جان بر سر این سخن نهند. بنابراین صداقت و راستی در گفتار و اعمال بسیار مورد توجه عیاران است.

۳ – وفای به عهد و پیمان عیاران وقتی عهد و پیمانی می بندند به سخن و قول خود سخت پایبندند و تخلف از عهد را درست نمی دانند.

برای تایید دو مورد فوق میتوان به این عبارت استشهاد کرد که وقتی سمک آتشک را می بیند که لشگرگاه آنها را زیر نظر داشته است آتشک که گویی از شیوه ی عیاران آگاه است می گوید [« ای سمک سوگند خور که مرا به جان امان دهی و نیازاری تا راست گویم» سمک سوگند خورد که او را نیازارد و به جان زینهار دهد اگر با وی خیانت نکند و راست گوید]

۳ – راز داری و کتمان سر از مهم ترین اعتقادات عیاران است «ای آتشک عهد کن که راز من نگاه داری و خیانت نیندیشی و نفرمایی و از قول من بیرون نیایی» وقتی عیار عهدی می بندد و راز داری می کند در رفتارش خیانت نیست و حتی نباید در فکر خیانت هم باشد و از تعهدی که کرده نباید تجاوز کند.

۴ – قسم خوردن به خدا ، نان ، نور و حق صحبت جوانمردان که با وجود گذشت سال ها همچنان در زندگی مردم معاصر جا و اهمیت خود را از دست نداده است و ارزشمند است.

سوگند به این مظاهر در حکم محکم ترین سوگند ها و استوار ترین تعهد هاست، گرو گذاشتن مو، سبیل و حلقه ی انگشتر بیان تعهد عمل جوانمرد است. که در آن روزگار و حتی در زمان ما بسیار با اهمیت و شکوه است.

همپا و معادل بزرگترین تعهد هاست. در روزگاری که قوی ترین وثیقه ها بی اعتبار است قسم به نان و نمک شیرین کام مفهومی بسیار استوار و قاطع دارد.

«[ آتشک ] سوگند خور به یزدان دادار و به نان و نمک مردان و به صحبت جوان مردان که خیانت نیندیشی»

۵ – دوستی با دوستان هم پیمان و دشمنی با دشمنان آن ها

وقتی شخصی در جمع عیاران پذیرفته می شود و صافی اعتقادات و حقیقت رفتار و کردار او ثابت می شود و در جمع آن ها وارد می شو د لقب و عنوان (برادر) می گیرد و چنین رفتار و کاری از او در مورد دوستان دوستان هم محقق می شود و هم چنین لازم است که با دشمنان دوستانش دشمنی کند عیاران قصد دارند که دوستی دوست را به محکم ترین شکل و استوار ترین وثیقه محکم کنند. «[آتشک] آن کند که سمک فرماید و با دوست وی دوست و با دشمن وی دشمن [باشد]»۷

۶ گرفتن از ثروتمندان و کمک به فقرا و نیازمندان

عیار مالک چیزی نیست به فکر جمع آوری مال و ثروت نیست هر چه هست در خدمت یاران و فقیران است در این داستان، سمک هنگام انتقال قطران به بارگاه خورشید شاه وقتی او مست از شادی اسیر کردن سمک چون ژنده پیلی خفته آنچه از زرینه و سیمینه می یابد همه را در مهد می نهد. و به دربار خورشید می برد.

۷ اجرای فرامین و خواسته ها بدون جنگ و خونریزی و یا با حداقل درگیری

شاید این مهمترین حالت فکری در عیاران باشد که خواسته ها را با کمترین میزان درگیری و تنش به انجام می رسانند با وجود توانایی و قدرتی که در این گروه سراغ داریم این مهم ترین مشخصه آن ها هنگام سخت ترین شرایط تصمیم گیری است در واقع در بدترین شرایط بهترین تصمیم ها مختص آنهاست. رسیدن به مقصود بدون اینکه کشته شوند و یا از بی گناهی خونی بر زمین ریخته شود در یک کلام دستیابی به هدف با کمترین هزینه و با بیشترین قدرت و توانایی.

۸ – اشاره به رسومی از جمله شراب خواری و گرفتن و دزدیدن از ثروتمندان در هر حال صورت شرعی و اسلامی هم ندارد کمک به فقیران واینکه در این داستان و یا مجموعه کتاب نامی از مسجد اعتقادات ـ بجز اعتقادات عیاری ـ نیست این سخن خاور شناسی محترم هانری کربن را به ذهن می آورد که «عیاران از فرهنگ ایران برخاسته و از این سرزمین به مکان های دیگر گسترش پیدا کرده اند.»

دکتر علی محمدرضایی هفتادر

دکترحمیدهادیان

فرامرز ابن خداداد کاتب ارجانی

 

- آیین جوانمردی ـ هانری کربن ـ ترجمه احسان نراقی ـ ص ۱۷۰ ـ تهران ـ نشر نور ـ ۱۳۶۳

- تاریخ ورزش باستانی ایران (زورخانه ) ـ پرتو بیضایی ـ تهران ـ چاپ حیدری ـ ۱۳۳۷

- تاریخ ادبیات در ایران دکتر ذبیح الله صفا ـ ص ۹۸۸ ـ ج۲ ـ تهران ـ انتشارات فردوس - ۱۳۷۱

همان ـ صص ۱۶۲ - ۱۶۷-

همان ـ ص ۱۶۲-

آیین جوانمردی ـ هانری کربن ـ ترجمه احسان نراقی ـ تهران نشر نو ـ ۱۳۶۳-

پایگاه خبری ایرانیان موفق
اخبار مرتبط

شعری در مورد یلدا

پدر

شغال در خم رنگ

بهلول و وزیر عثمانی

معرفی چهار کتاب برای مطالعه در شب های طولانی زمستان

زندگی نامه نیما یوشیج

زندگینامه فروغ فرخزاد

داستان عشق ناکام استاد شهریار از زبان خودشان.

داستان رستوران رفتن کمال الملک دراروپا

معرفی کتاب دا

معرفی کتاب ریش دراز وگیس دراز

معروفترین داستانهای عاشقانه تاریخ و ادبیات

خلاصه ای از داستان دزیره و ناپلئون بناپارت

داستان بهرام گور و گل اندام

داستانی از مولانا

معرفی پنج کتاب پرفروش این روزها

خیلی از آدم‌ها لیاقت عاشق شدن ندارند

10 نویسنده زن برتر جهان

ضرب المثل نادر هم رفت و برنگشت

هندوانه خوشبختی

کتاب از شیطان آموخت و سوزاند

معرفی کتاب

هرگز برای کسی بیشتر از خودش نگران نباش!

دوست تلفنچی من

ضرب المثل

داستان عاشقانه موسی مندلسون و فرمتژه

ضرب المثل

متن زیبایی ازقیصر امین پور

ضرب المثل ها

داستان کوتاه

معرفی 5 کتاب پرفروش

شبیه، شبیه، شبیهــــــــــ

شعر در باره کربلا

داستان

داستان کوتاه

شعر

داستان کوتاه

شعر پادشاه فصل ها پاییز

داستان کوتاه

گزیده ایی از جملات برایان تریسی

کلماتی هایی که از زبان فارسی به زبان های دیگر صادر شده

ضرب‌المثل‌ها

داستان کوتاه

افسانه رستم دستان

شعر

معرفی چند آثار زیبا برای خواندن در شبهای طولانی پاییز

با عوض شدن فصل دکوراسیون منزل را مطابق با ان فصل تغییر دهیم

استاد شهریار

اولین آثار نویسنده زن ایرانی سیمین دانشور

شعر نو

شعرنو

کتاب هایی که همه باید پاییز امسال بخوانند

همه چیز در باره خالق هری پاتر

داستان

چند شعر کوتاه از شاعران مشهور ایران

داستان

لحضات فشنگ زندگی از زبان چارلی چاپلین

بهترین روزهای زندگی را از فلورانس تایتیگل

داستان

داستان کوتاه

داستانهای مثنوی مولوی به نثر روان

داستان کوتاه

داستان ویس و رامین

داستان کوتاه

داستان کوتاه سگ ها و آدم ها

داستانهای مثنوی معنوی

داستان

قیصر امین پور وشعر بسیار زیبای {گاهی گمان نمیکنی ولی خوب میشود}

داستان خسرو و شیرین

داستان گاو اثر پائولو کوئیلو

نیکی و بدی

خلاصه داستان لیل و مجنون

شاعر عشق و معنی

«جوجه اردک زشت» اثر هانس کریستین اندرسن

تحلیلی بر آثار هنرمند کمیاب ایرانی

«خانواده تیبو» از بزرگترین رمانهای قرن بیستم

بنیانگذار ادبیات نوین فارسی کیست !

داستان سین

عاشقانه های نادر ابراهیمی

۱۰ رمان عاشقانه ای که هر کس باید بخواند

سخنان قصار و جالب کریستین بوین

حکایت "ویرگول" از احمد شاملو

تاریخچه جایزه نوبل

جملات آغازین و به یادماندنی 15 شاهکار ادبی دنیا

حرف هایی ماندگار

شعرای کلاسیک

زندگینامه موریس مترلینگ

معرفی کوتاهی از نویسندگان . ادبا . شعرا

معرفی کوتاهی از نویسندگان . ادبا . شعرا

معرفی کوتاهی از نویسندگان . ادبا . شعرا

معرفی کوتاهی از نویسندگان . ادبا . شعرا

معرفی کوتاهی از نویسندگان . ادبا . شعرا

معرفی کوتاهی از نویسندگان . ادبا . شعرا

معرفی کوتاهی از نویسندگان . ادبا . شعرا

معرفی کوتاهی از نویسندگان . ادبا . شعرا

معرفی کوتاهی از نویسندگان . ادبا . شعرا

معرفی کوتاهی از نویسندگان ادبا . شعرا

معرفی کوتاهی از نویسندگان . ادبا . شعرا

ده نویسنده مشهور و ثروتمند جهان

تحلیل زندگی چارلی چاپلین توسط روانکاو معروف: زیگموند فروید

captcha